Stolec 1277

W lutym 1277 roku książę legnicki Bolesław Rogatka z synem Henrykiem Brzuchatym porwali i uwięzili księcia wrocławskiego Henryka Probusa. Główną przyczyną tej drastycznej akcji legnickiego księcia była wola odebrania 1/3 spadku po zmarłym bracie Władysławie Wrocławskim, a przekazania której wrocławski władca odmawiał stryjowi. Wybryk Bolesława Rogatki został źle odebrany przez protektora Henryka Probusa, króla Czech Przemysła Ottokara II, który zażądał uwolnienia więźnia. Kiedy wezwanie nie przyniosło oczekiwanych skutków, obie strony konfliktu rozpoczęły przygotowania do wojny.

"...Do walnej rozprawy doszło 24 kwietnia 1277 r. pod Stolcem. Zgodnie z przekazem Jana Długosza: książę legnicki Bolesław Rogatka wsparty przez swoich synów: Henryka, Bolesława i Bernarda, pierwszy wyprowadził swoje wojska i najechawszy zbrojnie ziemię wrocławską, zaczął ją pustoszyć i gnębić grabieżami i pożarami. Wojska wrocławian, które ruszyły przeciw niemu, by zapobiec zniszczeniu swoich pól, uderzają na niego na polach między Skorolcem i Procanem i w sobotę, w dzień św. Jerzego mimo złych wróżb, staczają bitwę. Jedni i drudzy walczyli z wielką zawziętością i okazywali tak wielki zapał do walki, że starcie trwało niemal do wyniszczenia jednej i drugiej strony, gdyż żadna nie chciała ustąpić z pola walki. Toteż Bolesław legnicki, widząc wielką rzeź swoich i przewidując, że w końcu muszą ponieść klęskę, z jednym tylko towarzyszem uciekł z pola walki, żeby się nie dostać w ręce wrocławian. Na koniec jego starszy syn Henryk, pełniąc obowiązki wodza i żołnierza, podjął na nowo walkę, która w wielu miejscach ustała albo osłabła. Okazując upór i wytrwałość pobił na głowę wrocławian i ich wojska posiłkowe, rycerzy: krakowskich, sandomierskich, kaliskich, wrocławskich, głogowskich i opolskich, wielu zaś rycerzy posiłkowych, którzy uznali ucieczkę za rzecz haniebną, wziął do niewoli. Zginęła w tej walce tak niezliczona ilość ludzi, że [rycerze] legniccy, chociaż zwycięscy, nie mogli szydzić ze zwyciężonych, bo krwawo zapłacili za zwycięstwo. W tej bitwie dostaje się do niewoli książę poznański Przemysł oraz wielu podległych mu rycerzy. Jak wykazały badania B. Włodarskiego, wojska Bolesława Rogatki nie poprzestały na zwycięstwie odniesionym pod Stolcem, ale, idąc za ciosem, wtargnęły na terytorium Czech i zniszczyły miasto Habelschwerdt, czyli dzisiejszą Bystrzycę Kłodzką..."


Fragment książki: Jacek Osiński "BOLESŁAW ROGATKA" s. 328-329

"...Do spotkania z wojskami księcia legnickiego doszło między wsią Stolec a Zwróconą, nieopodal Ząbkowic Śląskich, 24 kwietnia 1277 r. Bitwa trwała niemal cały dzień i początkowo była korzystna dla koalicji pod wodzą Przemysła II. Jak podają kroniki śląskie, Bolesław Rogatka, obawiając się klęski, zbiegł nawet z pola bitwy. Sytuację rycerstwa legnickiego uratował, przyjmując dowództwo, jego syn Henryk Gruby, ówczesny książę w Jaworze, który okazał się dobrym strategiem i późnym popołudniem roty wrocławskie, wielkopolskie i głogowskie zostały pokonane. Nie ma zapewne przesady w słowach Jana Długosza, że „zginęła w tej walce tak niezliczona ilość ludzi, że [rycerze] legniccy, chociaż zwycięzcy, nie mogli szydzić ze zwyciężonych, bo krwawo zapłacili za zwycięstwo" oraz że wielu z nich dostało się do niewoli. Takie opinie zgodne są z kształtującą się na ziemiach polskich obyczajowością rycerską. Nie wiemy, jaki był stosunek militarny walczących stron i co zadecydowało o przegranej bitwie. Być może jednak Przemysł II nie był tak dobrym strategiem i wodzem, jak to sugerował kronikarz wielkopolski, relacjonując jego pierwszą wyprawę militarną przeciw Brandenburgii w 1272 r..."


Fragment książki: Bronisław Nowacki "PRZEMYSŁ II" s. 82

Szukaj:


Strona główna Władcy Ważne bitwy Polityka prywatności Antykwariat Księga gości