KRAKÓW

Małopolskie
Biecz
Bydlin
Czorsztyn
Korzkiew
Kraków
Książ Wielki
Lanckorona
Niedzica
Ojców
Oświęcim
Pieskowa Skała
Rabsztyn
Smoleń
Tarnów

Ciekawostki z historii zamku i grodu

do X wieku Dosyć wcześnie nasi przodkowie docenili walory wapiennego wzgórza, które dzisiaj znamy pod nazwą Wawel. Ślady pierwszego osadnictwa datuje się na 100 tys. lat p.n.e. Od VIII wieku Wawel należał do plemienia Wiślan, z którego wywodzili się legendarny książę Krak i jego córka Wanda.
X wiek W połowie X wieku wawelskie wzgórze zostało przez rządców czeskich otoczone murem obronnym. W 990 roku Wawel stał się rezydencją pierwszych polskich władców: Mieszka I, a potem Bolesława Chrobrego.
965 W 965 roku Ibrahim ibn Jakub, podróżnik arabski, zamieścił w dzienniku z podróży pierwszy opis Krakowa.
1000 Około 1000 roku Bolesław Chrobry rozpoczął na wawelskim wzgórzu budowę katedry, dedykowanej św. Wacławowi.
XI wiek U progu XI wieku Kraków składał się z trzech części: Wawelu, Okołu i osady otwartej. Okół pełnił rolę podgrodzia, z którego na wzgórze wawelskie prowadziły dwie drogi - jedna z południa, a druga z północy. Sam Wawel zajmował powierzchnię około czterech hektarów i był otoczony wałami ziemno-drewnianymi.
W tym też czasie zaczęły tu powstawać pierwsze romańskie budowle sakralne. Tym sposobem Wawel stał się ważnym ośrodkiem chrześcijaństwa oraz władzy w Polsce.
25 lipca 1016 25 lipca 1016 roku w Krakowie urodził się Kazimierz Odnowiciel, który spędził tu większą część swego dzieciństwa.
1038 W 1038 roku Kraków został ograbiony i spalony przez czeskiego księcia Brzetysława I.
1041 Prawdopodobnie w 1041 roku, za sprawą Kazimierza Odnowiciela, Kraków stał się stolicą Polski.
1058-1079 Za czasów Bolesława Szczodrego powstały w Krakowie i we Wrocławiu pierwsze polskie mennice, które produkowały rodzime denary. Numizmatycy obliczają ogólną liczbę wybitych w tym okresie monet na kilka milionów sztuk. Zasoby kruszcowe, niezbędne do utrzymania ciągłej produkcji tak licznych emisji, pochodziły w większości z danin i ogromnych łupów wojennych. Denary książęce mają w otoku na awersie napis BOLEZLAVS, a w polu w okrągłej obwódce widnieje głowa władcy. Na rewersie znajduje się postać rycerza na koniu. Woj trzyma w prawej ręce włócznię, a w lewej trójkątną tarczę. Denary królewskie, bite po koronacji w 1076 r., nie mają żadnych napisów. Na awersie plastycznie rysuje się głowa uwieńczona koroną i ręka z mieczem, na rewersie zaś znajduje się budowla z trzema wieżami, zwieńczona kopułami, która może wyobrażać konkretny obiekt sakralny lub pałac królewski, ale równie dobrze przedstawiać symboliczny motyw schematyczny, nie mający odpowiednika w rzeczywistości.
1086 W 1086 roku król Węgier Władysław I, próbując osadzić na polskim tronie Mieszka, syna Bolesława Szczodrego, oblegał Kraków. Po udanym trzymiesięcznym oblężeniu podpisał korzystny pokój i powrócił do kraju, po drodze pustosząc Czechy.
1090 W latach siedemdziesiątych XI wieku spłonęła katedra św. Wacława. Na ocalałych fundamentach w 1090 roku Władysław Herman rozpoczął budowę nowej romańskiej świątyni, nazwanej Katedrą Hermanowską.
1093 W 1093 roku węgierski król Władysław I ponownie znalazł się w Małopolsce i kolejny raz oblegał i zdobył Kraków. Przyczyn tej ekspedycji do końca nie znamy. Mogła to być wyprawa odwetowa za zabójstwo Mieszka Bolesłowawica lub węgierski król interweniował na prośbę Zbigniewa - pierworodnego syna Władysława Hermana - odsuniętego od praw do sukcesji.
1097 W 1097 roku Kraków we władanie otrzymał syn Władysława Hermana - Bolesław Krzywousty.
1138 W 1138 roku polski książę Bolesław Krzywousty ustanowił Kraków siedzibą księcia seniora.
1146 W 1146 roku oblężenia Krakowa podjęła się księżna Agnieszka - żona Władysława Wygnańca.
1177 W 1177 roku pomiędzy majem a listopadem Kazimierz II Sprawiedliwy na czele armii wkroczył do Krakowa. Ówczesny princeps Mieszko III Stary, widząc tę demonstrację siły, wycofał się do Raciborza.
1191 W 1191 roku Kraków został zdobyty przez Mieszka Starego, który w ten sposób odzyskał władzę zwierzchnią w kraju Piastów.
1206 W 1206 roku w Krakowie odbył się synod zorganizowany przez wygnanego z Wielkopolski arcybiskupa Henryka Kietlicza, w którym wziął udział między innymi polski princeps Leszek Biały.
sierpień 1225 W sierpniu 1225 roku, podczas nieobecności Leszka Białego Kraków był zaatakowany i oblegany przez Henryka Brodatego.
1241 W 1241 roku Kraków został zniszczony przez oddziały Tatarów pod wodzą Pajdara. Z tego czasu pochodzi legenda, która głosi, że strażnik na wieży kościoła Mariackiego, trąbił na alarm, gdy nagle jego gardło przeszyła mongolska strzała. Obecnie, na pamiątkę tych wydarzeń, co godzinę z kościoła Mariackiego rozbrzmiewa hejnał, urywając się w pół tonu.
10-15 lipiec 1253 Pomiędzy 10 a 15 lipca 1253 roku w Krakowie przebywał Daniel Halicki. Spotkał się tu z wysłannikiem Innocentego IV, opatem Opizo z Mezano, który przywiózł halickiemu księciu insygnia monarsze i zgodę na koronację królewską.
8 maj 1254 8 maja 1254 roku odbyły się w Krakowie uroczystości związane z ogłoszeniem kanonizacji biskupa Stanisława, który zmarł męczeńską śmiercią po obcięciu członków na rozkaz polskiego króla Bolesława Szczodrego. Było to ogólnopolskie święto, na którym potomkowie Bolesława Krzywoustego mieli okazję zamanifestować swą jedność. W związku z tym w ceremonii wzięli udział wszyscy polscy książęta z Bolesławem Wstydliwym na czele. W uroczystościach zabrakło jedynie książąt śląskich, synów tragicznie zmarłego trzynaście lat wcześniej Henryka Pobożnego. Jedną z głównych atrakcji tego wydarzenia było rozdanie kości świętego Stanisława jako relikwii różnym świątyniom w całym kraju.
5 czerwiec 1257 Książę Bolesław Wstydliwy odbudował Kraków, nadając mu z 5 czerwca 1257 roku nowy przywilej lokacyjny, oparty na wzorach zachodnioeuropejskich i prawach miejskich Wrocławia. Do naszych czasów zachował się plan miasta, wytyczony na podstawie przywileju.
24 grudzień 1287 W wigilię Bożego Narodzenia 1287 roku Tatarzy oblegali Kraków. Grodu nie zdobyli, ale znacznie spustoszyli okolice.
marzec 1289 W marzec 1289 roku Kraków oblegany był przez wojska mazowieckiej koalicji skupionej wokół Bolesława Siemowitowicza, wspomaganych przez oddziały Lwa Halickiego.
20 stycznia 1320 20 stycznia 1320 roku w wawelskiej katedrze odbyła się ceremonia koronacji Władysława Łokietka. Od tej pory Wawel stał się miejscem koronacji i pochówków polskich królów.

"...Nowy król wydał także specjalny dekret, na mocy którego ustanowił nową nazwę dla Krakowa. Od dnia koronacji miał on na zawsze nazywać się Królewskim Stołecznym Miastem Krakowem. Nikt tego miana do dzisiaj nie odebrał stolicy Małopolski. Niestety, w ślad za pięknie brzmiącym tytułem nie poszły żadne królewskie przywileje dla miasta i jego mieszkańców. Jak to zwykle u Władysława Łokietka..."


Fragment książki: Andrzej Zieliński "WŁADYSŁAW ŁOKIETEK" s. 132

XIV wiek Kazimierz Wielki wawelski zamek rozbudował, czyniąc z niego rezydencję europejskiego formatu. W tym czasie wzniesiono, między innymi, nowe baszty i wspaniałą katedrę.
1335 W 1335 roku Kazimierz Wielki wydał przywilej na wzniesienie obok Krakowa nowego samodzielnego miasta — Kazimierza.
21 maja 1363 21 maja 1363 roku na Wawelu Kazimierz Wielki wyprawił wesele swej wnuczki Elżbiety, która poślubiła cesarza niemieckiego i króla czeskiego Karola IV Luksemburskiego.
1364 W 1364 roku została założona Akademia Krakowska.
1364 W 1364 roku w Krakowie odbył się zjazd europejskich monarchów. Inicjatorem zjazdu był Kazimierz Wielki. W spotkaniu wzięli udział: Karol IV Luksemburski - cesarz niemiecki i król Czech, Ludwik Węgierski, Otto Wittelsbach - margrabia brandenburski, Piotr de Lusignan - król Cypru, Bolko - książę świdnicki, Bogusław V - książę pomorski, Siemowit III - książę mazowiecki, Władysław - książę opolski.
Celem kongresu było stworzenie unii państw Europy Środkowej w miejsce istniejących układów dwustronnych. Jedynym znanym ustaleniem była deklaracja chęci udzielenia ewentualnej pomocy przez uczestników zjazdu Piotrowi Lusignanowi przeciwko Turkom. Ogromne znaczenie dla Polski miała lokalizacja kongresu, podnosząc prestiż Polski oraz autorytet króla w oczach Europy.
1366 W 1366 roku Kazimierz Wielki nadał podkrakowskiej osadzie Kleparz prawa miejskie.
1378 W 1378 roku Ludwik Węgierski potwierdził wszystkie dotychczasowe przywileje Krakowa.
1386 W 1386 roku w Krakowie odbył się ślub królowej Jadwigi z Władysławem Jagiełłą.
1447-1492 W czasie kiedy królem Polski był Kazimierz Jagiellończyk, na wawelskim wzgórzu wzniesiono wysokie ceglane baszty: Złodziejską, Sandomierską i Senatorską.
1472 Pierwsza drukarnia w Krakowie, założona przez Kaspra Straubego, wytłoczyła kalendarz ścienny na rok 1473.
1477-1489 W latach 1477-1489 Wit Stwosz wyrzeźbił wielki ołtarz do kościoła Mariackiego, zaliczany do najwspanialszych dzieł gotyckiego snycerstwa.
1484 W 1484 roku z polecenia Kazimierza Jagiellończyka został ścięty na Wawelu jeden z właścicieli Pieskowej Skały Krzysztof Szafraniec. Trudnił się on rabowaniem kupców przemierzających handlowe szlaki małopolski. Nie pomogła mu przynależność do znakomitego rodu, intratny interes doprowadził go do tragicznego końca.
15 kwiecień 1518 15 kwietnia 1518 roku do Krakowa wjechała Bona Sforza narzeczona polskiego króla Zygmunta I Starego.
1521 W 1521 roku w wieży katedry wawelskiej powieszono słynny dzwon Zygmunta - największy dzwon w Polsce, który został odlany z armat krzyżackich, zdobytych przez Zygmunta Starego podczas ostatniej wojny polsko-krzyżackiej. Ciężar dzwonu to prawie jedenaście ton. Aby go rozbujać, potrzebnych jest osiem – dwanaście osób.
1525 W 1525 roku, na krakowskim rynku, wielki mistrz krzyżacki Albrecht Hohenzollern złożył królowi Zygmuntowi Staremu hołd lenny, znany pod nazwą hołd pruski.
1533 Z 1533 roku pochodzi pierwsza wzmianka o wodociągu (rurmusie), doprowadzającym wodę do wawelskiego zamku.
1558 W 1558 roku, na mocy przywileju króla Zygmunta Augusta, Prospero Provana zorganizował regularną międzynarodową linię pocztową Kraków — Wenecja.
1595 Pożar na krakowskim zamku w 1595 roku strawił część zabudowań.
1596 Przeniesienie siedziby króla do Warszawy spowodowało to, że o rezydencję na Wawelu dbano słabiej, więc stan jej pogarszał się z każdym rokiem.
1655 W 1655 roku, po trzytygodniowym oblężeniu, wojska szwedzkie zdobyły Wawel i okupowały go przez dwa lata.
1661 W 1661 roku Jan Aleksander Gorczyn rozpoczął w Krakowie drukowanie pierwszej stałej gazety — „Merkuriusz Polski".
1783 W 1783 roku powstał w Krakowie ogród botaniczny. Utworzono go na terenach skasowanego w 1773 roku zakonu jezuitów, który wcześniej należał do książąt Czartoryskich. Uniwersytet Jagielloński objął go w posiadanie wraz z renesansową willą na brzegu pradoliny Wisły. Pierwszym dyrektorem ogrodu botanicznego został Jan Jaśkiewicz, profesor historii naturalnej, chemik i mineralog interesujący się także botaniką.
1792 W 1792 roku na dachu renesansowej willi w krakowskim ogrodzie botanicznym powstało obserwatorium astronomiczne, które egzystowało w tym miejscu, aż do drugiej połowy XX wieku, kiedy przeniesione zostało do Fortu Skała na Bielanach.
1795 W roku 1795 pruscy żołnierze splądrowali zamkowy skarbiec.
1818 W roku 1818 do Krakowa sprowadzono ze Szwajcarii zwłoki Tadeusza Kościuszki i pochowano je wśród grobów królów na Wawelu.
1820 W 1820 roku rozpoczęto sypanie Kopca Kościuszki na podkrakowskim wzgórzu św. Bronisławy.
1844 W 1844 roku rozpoczęto budowę linii kolejowej Kraków — Mysłowice.
1846 W 1846 roku wybuchło powstanie zwane „rewolucją krakowską". Jego upadek spowodował aneksję Krakowa do Austrii, a następnie wcielenie go do Galicji.
1847 W 1847 roku oddano do użytku linię kolejową Kraków-Trzebinia-Mysłowice. W ten sposób mieszkańcy uzyskali połączenie nie tylko ze Śląskiem, ale także z Wiedniem i Warszawą.
1848 Po przegranej w 1848 roku „wiośnie ludów" nastąpił najbardziej intensywny proces germanizacji Krakowa. Doszło do tego, że profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego musieli wygłaszać wykłady, do przeważnie polskich studentów, w języku niemieckim.
1850 W 1850 roku olbrzymi pożar, który zaczął się na ulicy Krupniczej i trwał dziesięć dni, zniszczył znaczną część Krakowa. Ten olbrzymi ogień gasiły tylko trzy sikawki. Wodę donoszono w konewkach lub dowożono konnymi wozami. Żywioł zagroził nawet gmachowi Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego i Bibliotece Jagiellońskiej, którą wspólnie ratowali krakowscy studenci i wykładowcy. Nie udało się niestety ochronić Pałacu Biskupiego, w którym całkowicie spłonęły wnętrza.
1852 W 1852 roku powstała w Krakowie pierwsza nowoczesna fabryka. Była to firma produkująca maszyny rolnicze i należała do Ludwika Zieleniewskiego.
1857 W 1857 roku powstały w Krakowie pierwsze pierwsze latarnie gazowe.
1860 Popularny pisarz i dziennikarz Władysław Sabowski znany także pod pseudonimem Wołody Skiba tak opisywał ówczesny Kraków:

„…Wszystkich opanowuje jakaś apatia. Na Wawelu gdzie zasiadali królowie, teraz dom przytułku dla starców, niedołężnych i kalek lub koszary dla wojska. W ratuszu burmistrzuje urzędnik mianowany przez namiestnictwo. Armaty stojące na rynku przed odwachem strzegą, by przypadkiem spod kapoty mieszczańskiej nie wyjrzała rogata polska dusza. Gruzy, niedola, nędza, panowanie niemczyzny, oto obraz Krakowa do roku 1860…”

1860 W 1860 roku odbudowano spalone dziesięć lat wcześniej kościoły franciszkanów i dominikanów.
1880 W 1880 roku w Krakowie nastąpiło likwidowanie i zasypywanie koryta Starej Wisły na odcinku od Skałki do ulicy Blich.
1881 W 1881 roku w Krakowie uruchomiono pierwszą linię tramwaju konnego na trasie Most Podgórski — Grodzka — Rynek — Floriańska - dworzec kolejowy.
1881 W 1881 roku z inicjatywy kardynała Albina Dunajewskiego odbudowano Pałac Biskupi w Krakowie, który został spalony w 1850 roku.
1883 W 1883 roku uruchomiono pierwszą instalację oświetlenia elektrycznego na Rynku Głównym w Krakowie.
1884 W 1884 roku w Krakowie pojawiły się pierwsze telefony.
1890 W 1890 roku odbył się w Krakowie uroczysty pogrzeb Adama Mickiewicza. Prochy naszego wieszcza, który zmarł w 1855 roku, sprowadzone z Paryża, pochowano w krypcie katedry wawelskiej.
1898 W 1898 roku odsłonięto na krakowskim Rynku pomnik Adama Mickiewicza.
1901 W 1901 roku uruchomiono w Krakowie wodociągi miejskie oraz pierwszą linię tramwaju elektrycznego.
1905 W 1905 cesarz Franciszek Józef I wspaniałomyślnie oddał wawelski zamek narodowi polskiemu.
1912 W 1912 roku powstało w Krakowie pierwsze stałe kino „Uciecha".
1920 Od roku 1920 do wybuchu II wojny światowej Wawel stanowił rezydencję prezydenta Polski.
1939 - 1945 Podczas okupacji hitlerowskiej w zamku na Wawelu rezydował Hans Frank.
6 listopad 1939 6 listopada 1939 roku gestapo aresztowało stu osiemdziesięciu trzech wybitnych polskich naukowców, profesorów i docentów krakowskich uczelni. Osadzono ich później w obozach koncentracyjnych, w których wielu z nich zginęło.
18-20 styczeń 1945 W dniach 18-20 stycznia 1945 roku Kraków został wyzwolony przez wojska I Frontu Ukraińskiego.
1946 Po wojnie zabytek na wawelskim wzgórzu odrestaurowano i ulokowano w nim muzeum.

Położenie zamku na mapie
Złota myśl na dziś

Szukaj:

Kraków W całej okazałości
Kraków Mury obronne
Kraków Widok od południa
Kraków Wieża Sandomierska
Kraków Smok Wawelski
Kraków Baszta Senatorska
Kraków Baszta Złodziejska
Kraków Zamek królewski
Kraków Budynki
Kraków Katedra wawelska
Kraków Fundamenty koœściołów œśw. Jerzego i œśw. Michała
Kraków Budynki
Kraków Wawel od północy
Kraków Mury obronne
Kraków Widok od północy
Kraków Brama wjazdowa
Kraków Wejśœcie do katedry
Kraków Dziedziniec
Kraków Dziedziniec
Kraków Wawel od północy
Kraków W całej okazałoœści
Kraków W całej okazałoœści
Kraków Baszta Senatorska
Kraków Zamek królewski
Kraków Brama floriańska
Kraków Barbakan
Kraków Barbakan
Kraków Ulica Pijarska
Kraków Pijarska 8
Kraków Ołtarz Trzech Tysiącleci przy Kościele Na Skałce


Strona główna Władcy Ważne bitwy Polityka prywatności Antykwariat Księga gości



Copyright © 2006-2018 www.zamki.name. Wszystkie prawa zastrzeżone.


...
Polskie zamki

[Zamknij]

goleft
goright

[Zamknij]

Zamek Kraków W całej okazałości Zamek Kraków Mury obronne Zamek Kraków Widok od południa Zamek Kraków Wieża Sandomierska Zamek Kraków Smok Wawelski Zamek Kraków Baszta Senatorska Zamek Kraków Baszta Złodziejska Zamek Kraków Zamek królewski Zamek Kraków Budynki Zamek Kraków Katedra wawelska Zamek Kraków Fundamenty koœściołów œśw. Jerzego i œśw. Michała Zamek Kraków Budynki Zamek Kraków Wawel od północy Zamek Kraków Mury obronne Zamek Kraków Widok od północy Zamek Kraków Brama wjazdowa Zamek Kraków Wejśœcie do katedry Zamek Kraków Dziedziniec Zamek Kraków Dziedziniec Zamek Kraków Wawel od północy Zamek Kraków W całej okazałoœści Zamek Kraków W całej okazałoœści Zamek Kraków Baszta Senatorska Zamek Kraków Zamek królewski Zamek Kraków Brama floriańska Zamek Kraków Barbakan Zamek Kraków Barbakan Zamek Kraków Ulica Pijarska Zamek Kraków Pijarska 8 Zamek Kraków Ołtarz Trzech Tysiącleci przy Kościele Na Skałce
W tym serwisie stosuje się pliki cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, dzięki temu dostosowuje się on do Twoich indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz w każdym czasie dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.